Jaarbrief van zuster Karin 2004

Beste vrienden en vriendinnen van Lioba, “Wie is het die in het avondland, de stormlamp opgeheven in de hand, Gods licht laat schijnen, soms bij vlagen” Het is vandaag het feest van Willibrord, die onze streken de Evangelieboodschap gebracht heeft. En wij zongen dit lied vanmorgen in de Lauden. Willibrord die geloofde dat Gods arm niet te kort was om alles tot liefde te maken. En als ik denk aan de boodschap die wij aan al onze vrienden dit jaar willen brengen, wat is dat dan anders, dan dat ook wij in dit ten einde lopend jaar dat licht van God hebben zien schijnen, zelfs in de stormen. En dan zie ik tegelijkertijd een ander beeld voor me dat van de reus Christoffel, die wij deze week nog, meer dan levensgroot in de Dom van Erfurt zagen afgebeeld. Zoals hij ook in Zaltbommel op een fresco te zien is, en ik geloof ook in de Dom van Utrecht. Om God, de sterkste der koningen, te dienen had Christoffel -op raad van een kluizenaar-, aan de rivier een hutje gebouwd. En daar zette hij alle reizigers bij tij en ontij over. Tot op een nacht een klein stemmetje in de storm zich deed horen en daar een kind stond, dat vroeg om overgezet te worden. Zonder te aarzelen nam Christoffel zijn stok, zette het kind op zijn schouders en ging de rivier in. Zwaarder vrachten en mensen had hij overgezet. Maar verder en verder met zijn reuzenbenen door het water wadend, werd die last op zijn schouders onbegrijpelijk zwaar. Hoe kon zo een klein kind zo zwaar wegen? Het leek alsof hij de hele wereld op zijn schouders droeg. En intussen gierde de storm, en de rivier werd steeds wilder. De reus Christoffel, die nooit angst gekend had, wordt bang. Maar dan staat daar, Goddank, met een lantaarntje de kluizenaar aan de oever. Het is zo een mooi beeld voor wat wij voor elkander in de storm van het leven kunnen betekenen. Misschien niet meer dan een klein lantaarntje, als die stormlamp van Willibrord. Maar dat mini lichtje geeft Christoffel de moed de oever te bereiken. En als hij dan tenslotte het kind veilig op de oever afzet en zegt: maar kind je leek zwaarder dan de hele wereld, antwoordt de kleine; “De heerser van heel de wereld heb je gedragen, de allersterkste der koningen die je wilde dienen”. En dan krijgt hij een nieuwe naam: Christofoor, drager van de Christus. Er is misschien nauwelijks een tijd als de onze waarin ouders soms zo absoluut geconfronteerd worden met de onmachtservaring hun kinderen veilig op de andere oever te brengen. Het leek toch zo een lichte last! Hoe stond het met het lantaarntje dat “lioba” in de wereld van vandaag als een licht van God mocht laten schijnen ? Zo heel veel zicht heb je daar zelf meestal niet op. Maar wij vertellen u het een en ander wat in onze ogen toch met dat licht van doen had. In de laatste dagen van het vorig jaar had Germana de communiteit laten weten dat zij de lamp van het prioraat wilde overdragen aan een nieuwe kracht. Wij willen ook in deze rondschrijfbrief aan haar onze dank uitspreken voor de totale gave van haar inzet. De verantwoordelijkheid die een overste draagt voor het geestelijke en tegelijkertijd voor het tijdelijke welzijn van een communiteit is in de laatste jaren enorm veel zwaarder geworden . Dat brengt ook mee dat er veel meer dan voor een tiental jaren, allerlei vakbekwaamheid vereist wordt, die zelden in een monastieke communiteit voorhanden is. We zijn dan ook heel blij dat we op heel veel steun van vrijwillig meedenkende en zich inzettende vrienden mogen rekenen. Voor Emmanuele die in februari bij het keuzekapittel de fakkel van het prioraat heeft overgenomen, en die wij ook hier alle goeds toewensen, is dit ook een heel belangrijke steun. Zo is b.v. de economische raad van het klooster versterkt door twee adviseurs van buiten het klooster . De één, Peter van Doorn, is registeraccountant, en tevens penningmeester van onze vriendenkring. Tot voor een jaar was hij samen met Connie Harleman, directeur van de Zusters Augustinessen van Heemstede, onze economisch adviseur. Heel onverwacht werd Connie in het begin van 2003 heel ernstig ziek en -tot groot verlies, vooral ook voor de zusters van Heemstede-, overleed zij binnen enkele weken. Als nieuw economisch adviseur mochten wij Martien Arends verwelkomen. Hij is een van onze trouwe vrienden uit de Noord. Echtgenoot van Angel Ruyter, die de laatste jaren niet meer weg te denken is uit Lioba. Vriendin en hulp op allerlei gebied, die het vorig jaar samen met Peter van Doorn, Arie Kooy, Jan en Ineke Lelyveld met ons naar New Delhi zijn geweest. Op een heel bijzondere manier heeft Martien Arends zijn economisch advies bovendien concreet gestalte gegeven door met de groep “Deo Vacare” uit de Noord, heel het schliderwerk dat jaarlijks in onderdelen moet worden gedaan, als vrijwilligers op zich te nemen. Dit initiatief van Martien Arends en Gerrie Groot behelsde, een heel weekend met een ploeg van 18 schoonmakende, afkrabbende amateur schilders aan het werk te gaan, onder de deskundige leiding van Peter Brink. Ook het volgende weekend was er een ploeg vol ijver bezig. En wat er tenslotte nog overbleef, waar nog een laatste hand aan moest worden gelegd, dat werd tenslotte door Maarten Arends -de jongere generatie Arends,- en zijn vriend Sebastian, als werkvakantie uitgevoerd. Wat dit aan kosten gespaard heeft kunt u misschien vermoeden. In elk geval staan wij er dit jaar weer heel wat gunstiger voor . Maar het is niet alleen een economische hulp. Er is ook, en dat is minstens even belangrijk, die band van vriendschap en solidariteit, om samen als dorpsgemeenschap de Noord, verantwoordelijk te willen zijn voor het voortbestaan van een geestelijk centrum, een monastiek klooster. Zij gaven werkelijk “Deo Vacare” hun vrije tijd voor God . Wie was het die hier de stormlamp ophield voor de ander? Waar wij vorig jaar iets vermeldden van enkele eerste stappen op een weg naar een School voor Vrede zijn de plannen en de voorbereidingen serieus in studie. Op 12 juni vond in Lioba in samenwerking met de Cynham een “Symposium voor een School voor Vrede” plaats. Misschien moet ik u even in herinnering brengen: de Cynham is een Stichting voor Filosofie en Meditatie (SFM), op oecumenische basis, die in Egmond aan de Hoef een centrum heeft. Medhi en Heleen Jiwa, de oprichters van SFM, met hun medewerkers hadden de organisatie voor het Symposium op zich genomen. De organisatie verliep vlekkeloos, maar het geheel was vooral heel inspirerend. Als genodigde sprekers waren er een Indiase hoogleraar van de Sikhtraditie, uit Duitsland een Peruaanse spreker namens het Vietnamese Boeddhistische Centrum uit Hannover. Uit Nederland: Teresa Takken, namens de NGO en een Mathura, uit de Hindoetraditie. De inleiding, door Lioba verzorgd, kunt u op onze website –www.liobaklooster.nl – lezen. Er waren een honderdtal bezoekers gekomen en velen hebben zich aan het eind van het Symposium als vrijwillig medewerker opgegeven. Twee van hen , Hans en Marja van Weenen, willen wij in het bijzonder noemen omdat zij vanaf die dag heel intens met ons samen hebben nagedacht en nog denken over de structuur van een dergelijke school binnen de monastieke traditie en de mogelijke eigenheid van een “Lioba School voor Vrede”. Intussen heeft in de week van 12 juli een eerste studieweek plaats gehad. Er waren drie studenten die zich hadden aangemeld in de leeftijd van 18 tot 22. Ook twee van onze jongste zusters namen aan de studieweek deel. Het is namelijk niet zo dat Lioba of de Cynham voornamelijk als lesgevend in deze School willen functioneren. In de Lioba School voor Vrede is ieder lerende, zoekende naar nieuwe wegen van vrede. Het was een kleine groep, maar voor hen en voor ons een buitengewone ervaring. Een van de mooiste bemerkingen bij de evaluatie was: het waren maar vijf dagen van studie, maar ons leven zal nooit meer zijn als daarvoor. Op 12 September had een studiedag voor vrijwilligers plaats in de Cynham. Deze dag maakte ons en allen die gekomen waren duidelijk hoe lang en vol obstakels de weg is om de School voor Vrede definitief te kunnen starten. Maar dat neemt niet weg dat de voorbereidende studie ononderbroken verder gaat. Zullen wij september 2005 een start kunnen maken met een kleine groep van 6 tot 9 studenten, die drie, zes of negen maanden in Lioba met ons samen zich willen toeleggen op monastieke spirituele ontwikkeling en studie van ‘mens en religie’ om daarmee zich voor te bereiden in hun leven wegen van vrede te gaan? Dat iedere stap iets van dat Licht van God mag brengen in onze wereld. Ook op het gebied van muziek en vriendschap was er dit jaar een bijzonder treffen. Enkele jaren geleden had een koor uit Roeselaere -West Vlaanderen- ons verrast met een vriendschapsconcert. Dit bracht mee dat we vorig jaar bij de uitnodiging van de Dalai Lama om deel te nemen aan het Festival van ‘chanting and singing for Peace, ons dit Roeselaers talent herinnerden. Geert Vervaecke, intussen als diaken verantwoordelijk voor de vorming in het Bisdom Brugge, op wie wij, natuurlijk op het allerlaatst moment, een beroep deden kwam naar Egmond om ons gregoriaans en de eigentijdse liturgische muziek die wij dagelijks als gebed zingen, ook muzikaal wat meer glans te geven. De vriendschap werd daarmee bevestigd en dit jaar uitgebreid tot het hele koor van Roeselaere. Zij waren een weekend lang onze gasten, voor zover we ze niet moesten onderbrengen bij een naburige camping. Zij verzorgden een prachtige Bijbelse liedavond. En wij hopen dat dit een ‘jaarlijkse’ traditie wordt. En dan is natuurlijk iedereen benieuwd hoe het met Oeachsi gaat, bij wie vorig jaar borstkanker met uitzaaiingen in de longen werd vastgesteld.. Aangezien men geen hoop zag op genezing, kreeg zij alleen een hormoonkuur die tot nu toe echter zo buitengewoon aanslaat dat zelfs de dokter genezing niet uitsluit. Dat betekent natuurlijk wel dat het toch een enorm impact heeft op je eigen gevoel van gezondheids-zekerheid. Wij weten allen dat we heel kwetsbare mensen zijn , maar op het ogenblik dat je zo geconfronteerd wordt met de verwoestende kanker komt toch je hele bestaan als in een stroomversnelling die naar een afgrond voert. En ook al kom je dan weer in rustiger water, het vraagt heel veel om daarmee te kunnen leven. Graag wilde Oeachsi naar Lourdes om Maria te bedanken, maar ook om de zo noodzakelijke geestelijke kracht te vinden, waarbij wij ons leven kunnen leggen in de handen van God. Eind Augustus is zij met een groep uit Markenesse, met wie wij door het gastenhuis veel contact hebben, op pelgrimstocht geweest. Het mooiste voor haar was de avondlijke lichtprocessie. En wij allen bidden met haar dat zij nog veel jaren in gezondheid mag leven, en dat zij voor velen als een licht mag stralen. Op 7 juli is heel onverwacht Jullitta, 84 jaar oud, tijdens de maaltijd aan een hartstilstand overleden. Natuurlijk was het een geweldige schrik maar tegelijkertijd zagen wij allen al lange tijd hoe zij zienderogen achteruit ging. De diabetes waar zij vanaf haar dertigste mee moest leven, verwoestte langzaamaan heel haar lichamelijke en geestelijke conditie. Maar tegelijkertijd bleef zij zo een stralende en tevreden vrouw. Heel het mooie gedeelte van Lioba is door haar gebouwd. Zij maakte met aanwijzingen van Moeder Hildegard de tekeningen en had de zorg voor de bouw en voor de ‘mannen’. En tot de laatste jaren toe, als je met Julitta naar een bouwblad keek of bladerde in een reclameboek van makelaars, kon zij je details vertellen waar je zelf nooit naar zou kijken. Hoe b.v. de daken van de Noord-Hollandse boerderijen precies deze hoge puntige vorm hadden , omwille van de sterke westenwind. Voor mij was zij vanaf mijn eerste tijd in Egmond iemand die heel weinig sprak, maar als ik haar tegenkwam, steeds weer met zo een hartelijke glimlach je begroette, dat ik daar nieuwe moed door kreeg. Op haar gedachtenisplaatje staat een schets van een van de maagden uit de lange rij maagden van Ravenna, Agnes met een lammetje, haar dooppatrones. Deze koninklijke rij van maagden uit Ravenna, allen met de kroon des levens in de hand, geeft misschien iets weer van de persoonlijkheid die Julitta uitstraalde. Intussen is de communiteit weer versterkt door Noëlle Link. Zij heeft de eerste jaren van haar monastiek leven in Berkel Enschot doorgebracht. Hoewel zij daar haar monastieke roeping bevestigd zag, heeft zij toch lang nagedacht of Lioba misschien beter aansloot bij haar persoonlijke aanleg. Enkele maanden heeft zij met ons meegeleefd en op 17 oktober is zij tot de Liobagemeenschap overgegaan. Dat de Liobatraditie voor haar een lamp mag zijn op haar weg, en dat zijzelf mag stralen als een fakkel voor velen rondom haar. En nu naderen wij weer het einde van het jaar. Zoals u aan het begin van deze brief heeft gelezen, was de schrijfster van deze brief samen met Emmanuele vorige week in Erfurt. Na een werkbezoek aan onze zusters in Orselina,- Emmanuele was daar al een week,- met wie wij wederkerig gelukkig zijn elkaar te kunnen helpen elk met haar gaven, zijn wij naar Erfurt gegaan. In Erfurt waar Moeder Hildegard Michaelis is geboren en opgegroeid is, probeerden wij iets meer af te tasten van haar oorsprong en jeugdjaren. Het is ons denk ik gelukt; en het was een bijzondere ervaring. Sinds twintig jaar hoop ik aan Hildegard Michaelis’ leven en kunst een boek te wijden. Het zal een platenboek worden. Want heel uitzonderlijk in de kerkelijke, monastieke en mystieke traditie was Hildegard Michaelis beeldend kunstenaar. Het vorig jaar hebben wij in Orselina van al haar werk foto’s gemaakt. De inleiding heb ik geschreven, en van hoofdstuk tot hoofdstuk hoop ik dat zal het groeien tot een eer aan haar, die in haar leven God transparant heeft gemaakt. Hij die oplicht, soms bij vlagen. Een hartelijke groet van ons allen en dat ‘die altijd Aanwezige’ die in de mens Jezus ons Zijn menslievendheid heeft doen ervaren, aanwezig mag zijn voor U en ons allen in het nieuwe jaar.        Zuster Karin en de gemeenschap van Sint Lioba

Monasterium St. Lioba Egmond
Herenweg 85, 1935 AH Egmond-Binnen
telefoon: 072-506 13 88
e-mail: info@liobaklooster.nl