Jaarbrief van zuster Karin 2006
Egmond, Sint Liobaklooster, december 2006
Beste vrienden en vriendinnen van Lioba,
"De deel" hoort tot wat vroeger de boerderij van het klooster was, -acht koeien, en een melkkamer; een paard, twee varkens, kalkoenen en kippen. Nu, zeker sinds 15 jaar, zijn er allerlei ambachtswerkplaatsen in gevestigd: twee weverijen, een batik, de pottenbakkerij, beeldhouwerij en edelsmederij; en de deel is nu een soort bergplaats waar iedereen alles wat zij opruimt en ook niet weg wil doen neerzet. Boven op de voetschop-pottenbakkers-draaischijf, die al meer dan 20 jaar niet meer gebruikt wordt, lag dat pak van ongeveer 70 bij 50. Lag het er al een jaar? of twee jaar? of nog langer?
Er lag zoveel op die deel! En niemand voelt zich geroepen nu eens te gaan controleren wat daar allemaal ligt. Tenzij iemand vanuit een zeer prijzenswaardig verantwoordelijkheidsgevoel vindt "dat het zo toch niet langer kan!", en daar enige orde probeert te gaan scheppen. Wat echter niet zo vaak gebeurt.
Toch begint zo een pak je langzamerhand te intrigeren. Wat is dat?
Tot we nu, ruim een jaar geleden, iets eerder dan verwacht klaar waren met een werk in de batik, en we tegen elkaar zeiden: "wat is dat pak toch? "
Het bleken drie enorme pakken te zijn, loeizwaar, papier op katoen geplakt.
Omdat in de batik op schragen een tafelblad staat van 2 bij 3,5 meter zeulden we het eerste pak naar de batik en probeerden het uit te vouwen. Het bleek een in olieverf geschilderd ontwerp. Het eerste wat we zagen was een prachtige zwarte neger die boven een schaap gebogen stond.
Misschien hebt u het al begrepen, ja het is diezelfde figuur die op de nieuwjaarskaart staat die u zojuist gekregen hebt.
Toen alles was uitgevouwen kwam er een ontwerp te voorschijn van 3 bij 6 meter.
Het was voor ons totale verrassing. Maar het was wel heel erg beschadigd.
De randen van de stukken papier op het doek waren stuk, de snippers vielen er af, en een gedeelte dat blijkbaar onder een lekkage gelegen had was verkleurd tot een grijs vlak waarop je nog net de gestalte van een fluitspelertje kon onderscheiden.
Toen meerdere zusters, er bij geroepen, kwamen bleek het toch bekend te zijn. Een ontwerp voor een tapijt, "Mozes die in de woestijn water slaat uit de rots"
Dat verhaal staat in het boek Numeri, het vierde boek van Mozes. Het volk dat door Mozes uit Egypte is gevoerd, en nu op weg is naar het beloofde land, is tegen dit woestijn bestaan niet opgewassen. Mens en dier lijden onder de droogte. Het volk komt in opstand tegen Mozes die hen hierheen gevoerd heeft. En Mozes beklaagt zich bij de Eeuwige, de God van hun Vaderen. Hij krijgt als antwoord dat hij met zijn staf tegen de rots moet slaan en dat er water uit de rots zal stromen. Een onwaarschijnlijk antwoord, en Mozes twijfelt ook terdege of dat wel zal lukken. Maar het gebeurt zoals de Eeuwige hem gezegd heeft.
Later krijgt dit verhaal nog een vervolg want Paulus, een van onze eerste christen - theologen, vertelt, dat die rots die water gaf, ook verder met hen meetrok door de woestijn. Want die rots, zegt hij, is Christus.
Het zijn twee prachtige verhalen, al hoewel ik moet zeggen dat ze me heel lang vreemd bleven, ze zeiden mij niets, totdat wij met drieën: Lioba, Emmanuele en ik, enkele jaren geleden, in Israël, onder begeleiding van een gids in een jeep een tocht door de Negev maakten.
Toen werd de woestijn in al zijn grootsheid pas realiteit. Kaal berglandschap in alle keuren paars, grijs, geelachtig, grijsgroen. Was het al een weg die de jeep reed, dan was het meer diep gat, steile wand, helling, weer een gat, onherbergzaam, slechts hier en daar een struik waarvan je op de zoute blaadjes kon kauwen tegen de dorst. Een enkel groepje bomen waar de gids liet zien hoe je aan de stam kon zien hoe oud de tijger was die aan die boom zijn nagels scherpte. Twee kleine kinderen, een jongen van hooguit acht en een meisje van misschien zes die een kudde van 14 kamelen voerden door de woestijn naar een drinkplaats.
En dan in de middag, - lopend - de jeep kon daar niet verder -, onverwacht een groen meertje aan de voet van een bergwand, die droop van het water. Mozes! Je bent echt woordeloos. Dat is dat verhaal! Dan later: hoe ervaren moet een gids zijn die je bij dit water weet te brengen?
Zelfs het verhaal van Paulus dat me eerst zo moraliserend leek, komt in een ander licht als je beseft dat de eerste christenen nog weet hadden van de woestijn. Zoals de Naasenen die de eucharistie vergeleken met de bloem mauly die Odysseus van Hermes gekregen had om hem te redden, die "bloem" zou de gelovigen beschermen op hun levenslange tocht door de woestijn op weg naar het beloofde land.
Wat een lang verhaal! Maar misschien gaat deze nieuwjaarskaart zo toch ook meer voor u leven.Wij hebben het ontwerp opnieuw geschilderd op linnen deze keer en, tot de helft verkleind. Het hangt op dit moment zo in onze kerk Voor drie op zes zijn onze muren te klein. De kaart is het nog veel en veel kleiner maar wie weet vertelt die ook u zijn verhaal van water in onze soms symbolische woestijn.
***
Wat is er overigens gebeurd in Lioba sinds onze brief van november - december van het vorige jaar?
Zuster Anna, van wie wij vorig jaar vermelden hoe zij bijna een jaar van operatie op operatie, van ziekenhuis naar verzorgingshuis bij de zusters in Bergen, geduld heeft moeten oefenen en al haar kracht samenhouden om de moed niet te verliezen, is op oud jaar 2005 definitief weer thuis gekomen. En het gaat haar goed! God zij dank!
Enkele dagen echter voor Kerstmis, vlak voor de Vespers viel zuster Christine en ook zij brak haar heup. Nog voor Kerstmis was haar heup gerestaureerd maar voor haar waren de gevolgen van de operatie zelf veel ernstiger. Na enkele weken was verzorging voor haar alleen in een verpleeghuis mogelijk. Zij kwam in Schagen in de Magnushof. Daar bleek dat de nodige zorg haar alleen gegeven kon worden op de psychogeriatrische afdeling. Wat heel moeilijk voor haar was omdat ze nauwelijks een persoonlijk contact met haar medepatiënten kon ontwikkelen. De liefde echter, en de humorvolle vindingrijkheid, waarmee het verplegend personeel haar daar van dag tot dag verzorgde heeft ieder van ons die op bezoek kwam, echt getroffen. Toch was het ook een uitzichtloze situatie.
Genezing lag steeds minder in de toekomstverwachting. Een overplaatsing naar dichterbij, waardoor het misschien mogelijk zou zijn haar zo nu en dan voor enkele uren thuis te laten zijn, wat wij eerst hoopten, werd steeds minder haalbaar. Als er al plaats kwam, zou zij dan een ander 'thuis' nog begrijpen? 6 mei 's morgens was ze met twee van ons in een rolstoel in het restaurant geweest, ze bleek het toen erg benauwd te hebben. De arts die er bij was gekomen dacht aan een infectie van de luchtwegen, maar verwachtte geen onmiddellijk gevaar. 's Avonds kregen wij bericht dat het erg achteruit ging. Wij zijn met enkele zusters naar haar toe gegaan en Emmanuele, onze priorin, is die nacht bij haar gebleven. Vanaf dat ogenblik was haar kamer een stukje Lioba. Maar de zorg die zij van de dokter en de verpleegsters in die uren kreeg hadden wij nooit, werkelijk nooit kunnen geven. Zondag, op het eind van de morgen kwam haar jongste zus Wenceslaus, een zuster van de Choorstraat, ook aan in de Magnushof , en 's middags 7 mei is zij bij God thuisgekomen.
Bij haar begrafenis op ons kloosterkerkhof leek of de lente ons iets wilde laten zien van het paradijs waar zij mag rusten. De zon straalde met de vriendelijkheid van de lente kracht. Alles stond in bloei. De processie scheen een feeststoet, ondanks de tranen van diep verdriet.
Hoe geliefd Christine was bij ons, maar ook bij de gasten die in Lioba komen kan ik niet beter beschrijven dan een tekst te citeren die een van onze vrienden, Gerrie Groot, in het weekblad van Heerhugowaard de Noord heeft gepubliceerd.
"In memoriam Zuster Christien van het Sint Liobaklooster
Zuster Christien is jarenlang portierster geweest van het Sint Liobaklooster. Zij opende letterlijk en figuurlijk een deur van hartelijkheid en gastvrijheid voor de vele mensen die dagelijks aankloppen op de poort van het klooster.
Verschillende kloostergroepen uit de Noord hebben haar ook meegemaakt als zij vertelde in de expositie/winkel over de kunstambachten van de zusters.Smaakvol kon zij in haar goede jaren vertellen over de zijderupsenteelt van de zusters, het plukken van de bladeren van de moerbeibomen en het voederen van de smakkende rupsen. Eens waren wij als kloostergroep op afstand getuigen dat zuster Christien de opbrengst van de zojuist gedane verkoop als aalmoes weggaf aan een zwerver die aan de deur kwam.
Zij had ook een speciale band met de dieren die haar toevertrouwd waren. In het klooster in Zuid Frankrijk waren dat de schapen en in Egmond eerst de paarden en later de Galloway koeien die ieder bij naam genoemd werden en waar zij ook mee sprak. Ieder die het tafereel wel eens gadegeslagen heeft kreeg stellig de indruk dat de koeien ook haar verstonden.
Ze kon beter overweg met de grote stier Dirkje dan de drie boerenzonen die hem lieten ontsnappen, en na uren zwoegen de hulp inriepen van Christien. Een woordje en Dirkje stapte als een mak schaap achter haar aan. Nu staat zuster Christien aan de hemelse poort en we geloven dat ze met dezelfde hartelijkheid ontvangen zal worden door haar Schepper en verenigd zal worden met al haar dierbaren. Graag willen we haar bedanken voor al het goede dat zij velen gegeven heeft. Moge ze bij God voor eeuwig haar thuis vinden.
Namens alle kloostergangers; Gerrie Groot"
Gelukkig hebben er ook heel verheugende gebeurtenissen plaats gehad.
Op 15 januari, het feest van Placidus en Maurus, twee leerlingen van Benedictus, heeft Noëlle haar tijdelijke professie afgelegd. Het was een heel mooi feest.
Op 25 maart zijn we met - bijna- heel de gemeenschap een week lang op bezoek geweest bij onze zusters in Orselina, in de Ticino, het Italiaanse deel van Zwitserland. Het is heerlijk zo weer te ervaren hoe sterk je zusters bent van elkaar. Ook tien of twintig jaar leven in verschillende omstandigheden van communiteiten in zo verschillende landen vervreemdt je absoluut niet van elkaar. En degenen die nieuw erbij gekomen zijn ervaren diezelfde verbonden-heid. Vlak voor de Goede Week waren we weer veilig thuis om Pasen te vieren, met veel groeten voor degenen die noodgedwongen thuis hadden moeten blijven.
Op 14 mei had in het gastenhuis een vriendenconcert plaats, waar bij u allen uitgenodigd was, en waar ook velen van u aanwezig waren. Het was een concert van Indiase muziek. uitgevoerd door drie musici, gespecialiseerd in de traditionele Indiase muziek. Een zangeres en twee bespelers van de tabla, en Indiase citer. Tijdens de pauze vertelde Annemiek Groot-Bakker, de voorzitter van het bestuur van de Vriendenstichting, wat er het laatste jaar - met een korte memorie aan de voorgaande jaren - door de vriendenstichting was gerealiseerd. Dat betekent de financiering van meerdere projecten, zoals de keuken, de tuin, een forse bijdrage aan de renovering van telefoon, huisbel, ziekenpiepersysteem, -het brandalarm moet nog voltooid worden - maar ook de persoonlijke hulp van vrouwen en mannen die zich voor ons klooster inzetten.
Daar zijn de leden van Deo Vacare uit de Noord. Al twee jaar verzorgen zij het hele schilderwerk aan de buitenkant van het huis. Omdat wij zo dicht bij de zee wonen tast de zon en het zout het schilderwerk enorm aan. Als dat enkele jaren verwaarloosd wordt, zo als het in vroegere jaren nogal eens gebeurde, zijn de gevolgen desastreus.
Daar zijn de vrouwelijke vrijwilligers - wat vriendschap niet al te weeg kan brengen! - die zich inzetten voor de School voor Vrede. Of het nu gaat om naaiwerk, meubels in elkaar zetten, of het leggen van laminaat op de slaapruimte. Het is onvoorstelbaar wat zij tot stand brengen.
Ook het personeel van de Amsterdamse kasbank, waar Martien Arends, onze economische adviseur werkzaam is. Maar daarover heb ik u in de vriendenbrief van het afgelopen jaar al verteld.
En zo kom ik vanzelf ook bij de School van Vrede. Ook die kan alleen bestaan dank zij de hulp van zoveel vrijwilligers. Vrijwilligers die het bestuur van de School voor Vrede vormen. Dit jaar is bij de Notaris de Stichtingsakte gepasseerd, waardoor de School voor Vrede als een zelfstandige organisatie een onderwijscoördinator in dienst kon nemen. Annemiek Bakker-Groot die voorlopig voor 12 uur per week ongelooflijk veel werk verzet. En natuurlijk is het ook mogelijk dat specifieke giften voor de School voor Vrede ontvangen worden. In juli heeft een Summerschool plaats gehad, 10 deelnemers tussen 18 en 28 jaar. De website van het Sint Liobaklooster - www.liobaklooster.nl - kan u daar heel veel over vertellen. En ook daar waren het vrijwilligers die zich voor de begeleiding van de studenten hebben ingezet. Aan hen en alle vrijwilligers onze hartelijke dank.
Maar in Lioba wordt gelukkig ook nog hard gewerkt in het kunstambacht.
De weverij - batik had dit jaar verschillende mooie opdrachten, o.a. een Franciscuskazuifel voor een nieuw gewijde priester in het Brugse. Het liep uit op een batik met 14 kleuren. Wat dat aan hoofdbrekens inhoudt kan alleen de zuster van de batik zelf u vertellen.
De pottenbakkerij krijgt weer een nieuwe impuls doordat Noëlle Link in Gouda de driejarige pottenbakkersopleiding is begonnen. En in de beeldhouwerij wordt hard gewerkt aan de opdracht voor een doopfont voor de Hervormde Kerk in Naaldwijk. Natuurlijk gebeurt er nog veel meer. Dit zijn slechts enkele uitschieters binnen het dagelijkse gebeuren.
Het wordt tijd deze brief te beëindigen. Nog twee aankondigingen die onszelf en misschien ook u zullen verheugen.
Op 8 december zal Astrid Helianthe haar monastieke kloosterleven in Lioba aanvangen. Wij kunnen alleen maar haar en al haar dierbaren al het goede voor deze levenskeuze toewensen en Gods liefste zegen voor hen allen vragen.
Van een heel andere inhoud is de tweede aankondiging.
In Maart bij ons bezoek in Orselina hebben wij een bezoek gebracht aan een voorstelling van Masha Dimitri "Le fil rouge".
Masha Dimitri is een clown een heel bijzondere. Zij vertelt sprookjes en speelt die, terwijl zij haar koord spant voor het sprookje dat zij op het koord dansend uitvoert. Meer vertel ik u niet! Wij hebben haar uitgenodigd om het komende jaar in juli in ons Amfitheater een aantal voorstellingen te geven. Op 23 juli 2007 bieden wij vrienden en vrijwilligers een voorstelling aan ter ere van de naamdag van Emmanuele, onze priorin. -Haar eigenlijke feestdag is 22 juli, het feest van Maria Magdalena, maar die dag vieren wij het binnen de intimiteit van de gemeenschap. In de loop van het komende jaar hoort u er meer van, maar zet u het vast in uw agenda! Het zal een evenement worden!
Rest mij nog u allen, namens Emmanuele en heel onze gemeenschap, mooie en blijde feestdagen toe te wensen en een gezegend nieuw jaar, in het besef dat wat ons ook overkomt, niemand ooit uit de Handen van de Eeuwige kan vallen.
Karin