Jaarbrief van zuster Karin 2010

Beste Vriendinnen en Vrienden van Lioba.

Zoals u zich misschien herinnert uit de vriendenbrief van het vorig jaar hebben wij dit jaar het 75 jarig jubileum van Lioba gevierd. Dit jubileum stond in een bijzonder licht , namelijk een reis naar de stad Erfurt.

In 1900 is Moeder Hildegard Michaelis, de stichteres van ons klooster, daar geboren en in een Lutherse familie opgegroeid. Over de eerste periode van haar leven weten wij niet zo heel veel. Alleen wat zijzelf, of haar twee jaar oudere zus ons vertelde, en wat wij via de archieven van Erfurt, en vooral van de Kunst academie van Hamburg hebben kunnen achterhalen. Toen zij 28 jaar was is zij overgegaan tot de liturgie rijke Katholieke kerk van Rome die zij in Maria Laach had leren kennen. Kort daarna is zij uitgenodigd naar Nederland te komen voor een tentoonstelling van haar weefwerk. Daarna is zij niet meer teruggekeerd naar Duitsland. Wij vonden het echter heel bijzonder dat er bij gelegenheid van dit jubileum een tentoonstelling, van haar kunstwerk via het Bisdom van Erfurt, daar mogelijk was.

Sinds 20 jaar hebben wij contacten met Erfurt, en in het begin van het jaar zijn we met drieën deze tentoonstelling gaan voorbereiden. Samen met Monseigneur Koch, de emeritus bisschop van Erfurt, bezochten we een tentoonstelling van een iets jongere tijdgenote en weefkunstenares, Margaretha Reichart. Daar ervaarden we hoe zeer Hildegard als kunstenares en als persoonlijkheid een dochter van Erfurt, Thüringen, een kind van haar tijd was. Eenzelfde beïnvloeding van het Bauhaus, de zelfde wijze van leerlingen vormend: de veeleisendheid voor het kunstambacht in heel zijn perfectie, en tegelijk grote aandacht voor muzikale en andere kunstzinnige en menselijke vorming van de leerlingen. -In Lioba waar het gaat om een geestelijke vorming van de zusters, is deze menselijke en kunstzinnige vorming op zichzelf al een weg naar het monastieke religieuze leven. Het mensbeeld: de " Homo Faber", de mens die "scheppend" meer volledig mens wordt. Maar tegelijk stond mij scherp voor ogen de desolatie die wij eind jaren '80 in een eerste bezoek aan Eisenach en Erfurt gezien hadden. Hoe was het mogelijk dat een volk dat zo een traditie van kunstzinnig ambacht in zich droeg, de prachtige bouw van Erfurt , niet door de oorlog verwoest, zo had laten verkommeren. Is dat alleen armoede?

Als ik kijk naar ons welvarende westen, naar ons eigen land: de bouw van huurwoonwijken en bedrijventerreinen is ook dat niet onvoorstelbaar lelijk en arm? Het is niet de trieste Economie van een toen, en in verhouding nu nog, welvarende tijd! En toen dacht ik aan de monastieke traditie waarin de spreuk: "Ora et Labora" aan Benedictus wordt toegedicht . Het is een woord van de engel van het Licht aan Antonius de Kluizenaar, uit de Egyptische woestijn. Tien jaar lang had hij God zoekend, dag en nacht biddend, aan de rand van het dorp in de grotten als kluizenaar geleefd. En toen besloot hij, nu geoefend als monnik, verder de woestijn in te gaan, God in de totale eenzaamheid te zoeken. Toen hij ook dat tien jaar geleefd had verloor hij de moed! Hij besloot de woestijn te verlaten. Alleen iedere dag zei hij tot zichzelf: "Vandaag blijf ik nog, morgen ga ik weg.". En toen op een dag verscheen hem een engel, die voor zijn hut manden vlocht. En die zei : "ora et labora, bid en werk "en hij was verdwenen.

Antonius werd het voorbeeld van de monniken. Misschien niet alleen voor de monniken. Misschien doet het ook ons iets verstaan dat, noch bidden alleen een menselijke weg naar volheid is, noch wanneer werk niet gedragen wordt door een spirituele kracht. En zijn wij niet, heel onze cultuur en onze tijd debet aan dit laatste?

Wij zijn met heel onze communiteit in September, jong en oud, met 7 rolstoelen en een heel aantal vrijwilligers op Pelgrimstocht naar Erfurt geweest. Soms tevoren leek het onmogelijk, onwijs. Het is gelukt. Onder andere dank zei het Reis bureau Bak, dat evenals Lioba haar 75 jarig jubileum vierde. Zij stonden in Egmond met Lioba aan dezelfde wieg. Niemand had kunnen denken dat wij zo een mooi jubileum zouden vieren. Met als slot de viering van de Erfurtse pelgrimsdag op 19 September. De viering van de Eucharistie op de trappen van de Dom, - Het zijn er 70!-, een aantal culturele evenementen waaronder de opening van de tentoonstelling van het werk van Moeder Hildegard Michaelis, en een pelgrimstocht door de stad, waar niet alleen de katholieken, -want zij zijn een heel klein aantal-, maar heel de bevolking, leek het wel, enthousiast aanwezig was. De Christelijke gemeenschap van alle kerken in Erfurt probeert- en ze slaagt daarin wonderwel- samen een nieuw gemeenschap op te bouwen in de nieuwe tijd van de duitse eenheid. Het is zeker niet gemakkelijk maar zij zetten zich met al hun krachten er voor in.

Voor de tentoonstelling zette ook onze Communiteit van Orselina zich in. De gemeenschap van Zuid Frankrijk, Simiane-Collongue was op dit ogenblik er niet toe in staat. Toch konden wij zo tot een mooie collectie komen van zowel haar weefwerk: tapijten en enkele kerkelijke gewaden; maar ook haar schilderijen en sculpturen.

En dan hebben we nog een viering van dit jaar te melden . Op zaterdag na Pasen , 10 april van dit jaar, deed zuster Michal van den Bos haar tijdelijke professie. Een nieuwe stap op de weg van het monastieke leven. Wij hopen en wensen voor haarzelf en voor ons allen dat het een goede, gelukkige weg mag zijn.

Nog een meer materiële mededeling waarin U allen toch ook onze zorgen deelt. Dit jaar nog, en zeker de twee of drie komende jaren zullen we met een bevriend en hardwerkend bouwbedrijf een restauratie aan het hoofdgebouw beginnen. Naast ramen en kozijnen die vernieuwd moeten worden, naast het loodgieterswerk, dat ook dringend noodzakelijk is, moet vooral het voegwerk van het hoofdgebouw vernieuwd worden. Voor een deel is dat na de oorlog met specie waar veel te veel kalk in zat gevoegd. Hier en daar vallen gaten in het voegwerk. Het is werkelijk nodig, dat zeggen we al jaren. We hebben de laatste jaren geen slechte balans gehad, en we durven er aan te beginnen, ons bewust dat het onze economische krachten alleen wel te boven zal gaan. Maar wij weten: we hebben ook Vrienden van Lioba!

En dan nog een laatste mededeling: onze voorzitser van de Stichting Vrienden van Lioba heeft besloten af te treden. In de komende vergadering zullen we als bestuur over de opvolging nadenken.

Met heel veel goede wensen voor U allen, gezegende Kerstdagen, een goede Jaarwende naar 2011. En dat God U en ons allen mag leiden op de weg door deze tijd naar Zijn Voltooiing, die wij niet kunnen zien, ternauwernood durven vermoeden, maar waarop wij absoluut onze hoop stellen.

Zr. Karin en Zr. Emmaunele en heel de communiteit van Sint Lioba.